Punktem wyjścia analizy opublikowanej 2 września 2026 roku przez Atlantic Council („Strengthening state
presence in Colombia’s conflict-affected territories”) jest ocena strategii prezydenta Abelardo de la Espriella,
który uczynił odbudowę autorytetu i kontroli terytorialnej państwa centralnym priorytetem swojej administracji.
Kolumbijski krajobraz bezpieczeństwa pozostaje silnie rozdrobniony – liczne grupy zbrojne rywalizują o
terytorium, strategiczne korytarze przerzutowe oraz dochody z legalnych i nielegalnych gałęzi gospodarki.
Społeczności na obszarach kontrolowanych przez te grupy od lat borykają się z brakiem bezpieczeństwa,
wymiaru sprawiedliwości, łączności, usług publicznych oraz dostępu do formalnej gospodarki.
Autorzy podkreślają, że strategia oparta w pierwszym rzędzie na bezpieczeństwie powinna być połączona z
polityką rozwoju terytorialnego, obejmującą wzmocnienie obecności państwa, poszerzenie legalnych możliwości
gospodarczych oraz likwidację warunków, które pozwalają grupom zbrojnym utrzymywać kontrolę. Impulsem do
przetestowania tego podejścia stało się trzęsienie ziemi 10 sierpnia z epicentrum w departamencie Chocó, które
nałożyło się na wieloletnie zaniedbania w obecności państwa na tym obszarze. W odpowiedzi prezydent de la
Espriella ogłosił, że Chocó stanie się pierwszym regionem objętym priorytetowo dystrybucją materiałów
remontowych, trzymiesięczną dopłatą do czynszu dla poszkodowanych rodzin oraz odbudową domów nadających się do
zamieszkania – realizując tym samym obietnicę złożoną w przemowie inauguracyjnej, w której zapowiedział
dostarczenie wiejskim społecznościom „kredytu, wsparcia technicznego, dróg, łączności, bezpieczeństwa,
efektywnej obecności państwa i sprawiedliwej komercjalizacji”.
Równolegle Stany Zjednoczone ogłosiły 7 sierpnia – w dniu inauguracji nowego prezydenta – zamiar współpracy z
Kongresem w celu uwolnienia pakietu pomocy bezpieczeństwa dla Kolumbii o wartości 1 miliarda dolarów. Jeden z
filarów odnowionego partnerstwa koncentruje się na odzyskiwaniu, utrzymywaniu i budowaniu obecności państwa na
terenach dotkniętych konfliktem, co – jak wskazują autorzy – daje możliwość połączenia wysiłków w zakresie
bezpieczeństwa z silniejszymi instytucjami cywilnymi, usługami podstawowymi, infrastrukturą oraz alternatywnymi
źródłami utrzymania. Piąta w tym roku sesja Koalicji na rzecz Strategicznego Dostosowania USA-Kolumbia
analizowała priorytety wzmacniania obecności państwa, wnioski z wcześniejszych ram działania, braki w
implementacji Porozumienia Pokojowego z 2016 roku oraz błędy popełnione w poprzedniej administracji Gustavo
Petro.
Komentarz redaktora naczelnego · dr Grzegorz Krzeszowski
Podjęte działania mogą mieć w przyszłości wpływ (oczywiście tylko przy odpowiedniej stabilizacji państwa) na ograniczenie nielegalnej produkcji narkotyków nie tylko w Kolumbii, ale całym regionie. Poza tym zakończone powodzeniem mogą wpływać na wzmocnienie pozycji USA w regionie. Dodatkowo geografia wskazuje również na ewentualny potencjał strategiczny do zabezpieczenia ewentualnych inwestycji przemysłu naftowego także w sąsiadującej z Kolumbią Wenezueli. W tle warto zauważyć usytuowanie Kanału Panamskiego.
Co to oznacza dla Polski
Dla Polski najważniejsze jest ograniczenie przez Kolumbię wpływu grup zbrojnych i gospodarki narkotykowej, co może zmniejszyć presję przemytu kokainy na europejskie, w tym polskie, szlaki transportowe. Sprawa wzmacnia też znaczenie współpracy międzynarodowej w stabilizowaniu obszarów, gdzie państwo traci kontrolę.
1. Atlantic Council, „Strengthening state presence in Colombia’s conflict-affected territories”, 02.09.2026:
atlanticcouncil.org