Punktem wyjścia doniesienia opublikowanego 7 września 2026 roku przez South China Morning Post
(„China marks major tunnel milestone for Central Asia railway bypassing Russia”) jest ogłoszenie przez
władze projektu przebicia kluczowego tunelu na długo wstrzymywanej linii kolejowej Chiny-Kirgistan-
Uzbekistan (CKU). Chińska telewizja państwowa CCTV poinformowała w sobotę o przebiciu 210-metrowego tunelu
na odcinku kirgiskim – pierwszym tego typu przełomie od rozpoczęcia pełnoskalowej budowy w czerwcu 2025
roku. Ogłoszenie nastąpiło wkrótce po wizycie przewodniczącego Chin Xi Jinpinga w Kirgistanie, a łączny
postęp prac na odcinku kirgiskim osiągnął dotąd 17 procent.
Linia CKU, pomyślana jeszcze w 1997 roku, liczy ponad 500 km, z czego około 305 km przebiega przez
terytorium Kirgistanu. Trasa rozpoczyna się w Kaszgarze, w zachodniochińskim regionie Sinciang, przecina
góry Kirgistanu i kończy się w uzbeckim Andiżanie. Po ukończeniu ma stanowić najkrótszą lądową trasę z Chin
na Bliski Wschód i do Europy, skracając czas transportu nawet o osiem dni w porównaniu z Koleją Chiny-Europa,
której wszystkie trzy główne trasy przebiegają przez terytorium Rosji lub Kazachstanu. Jak zaznacza CCTV,
kolej ma też stanowić kluczową bramę handlową dla południowego Sinciangu.
Projekt realizowany jest w ramach chińskiej Inicjatywy Pasa i Szlaku i od dekad uznawany był za jedno z
najtrudniejszych logistycznie i geopolitycznie przedsięwzięć infrastrukturalnych regionu – zarówno ze
względu na górzyste ukształtowanie terenu, jak i konieczność uzgodnień z Rosją, dla której trasa omijająca
jej terytorium oznacza utratę części znaczenia tranzytowego.
Komentarz redaktora naczelnego · dr Grzegorz Krzeszowski
Kooperacja Chin w Azji Centralnej z krajami takimi jak np. Kirgistan, Uzbekistan stanowi kontynuację „poszukiwania” miejsc – państw (niebędących w konflikcie zbrojnym) umożliwiających bezpieczny przesył towarów z Chin do Unii Europejskiej. Pozwala nie tylko jak wskazuje artykuł na ominięcie Rosji (terenów objętych konfliktem zbrojnym pomiędzy Moskwą a Kijowem) ale także obszarów zagrożonych działaniami zbrojnymi pomiędzy Iranem a USA w sojuszu z Izraelem w rejonie Zatoki Perskiej, Cieśniny Ormuz. Poza tym zwiększa i umacnia wpływy Pekinu w rejonie dawnych republik Związku Radzieckiego na terenie Centralnej Azji. Z perspektywy geografii w sytuacji zachowania stabilności politycznej w odnośnych państwach koncept dla Chin wydaje się być bardzo pragmatycznym i optymalnym rozwiązaniem w odniesieniu do potencjalnych szlaków lądowych.
Co to oznacza dla Polski
Uruchomienie korytarza kolejowego omijającego Rosję wzmocni chińskie wpływy w Azji Centralnej i może ograniczyć znaczenie rosyjskich szlaków tranzytowych, co pośrednio zwiększa konkurencję wobec europejskich, w tym polskich, połączeń handlowych z Azją.
1. South China Morning Post, „China marks major tunnel milestone for Central Asia railway bypassing Russia”, Carol Yang, 07.09.2026:
scmp.com — stan na dzień: 07.09.2026