Punktem wyjścia analizy Gabriela Dominguez, opublikowanej 2 września 2026 roku przez South China Morning
Post w ramach serii „China’s weapons systems” („Tanker, transporter, controller: China’s Y-20 family
expands its Pacific reach”), jest rosnąca rola rodziny samolotów Y-20 Kunpeng w zdolności Chin do prowadzenia i
utrzymywania operacji wojskowych daleko od własnego terytorium – aż po zachodni Pacyfik. Y-20 Kunpeng, pierwszy
samolot transportowy klasy strategicznej opracowany w całości w Chinach, powstał jako odpowiedź na wieloletni
niedobór zdolności dalekiego transportu powietrznego w chińskich siłach zbrojnych – dziś, cztery lata po
pierwszej dużej operacji zagranicznej, przekształca się w znacznie bardziej wielozadaniową platformę.
Autor przypomina, że w kwietniu 2022 roku, kilka tygodni po rosyjskiej inwazji na Ukrainę, sześć chińskich
ciężkich samolotów transportowych wleciało w europejską przestrzeń powietrzną, przewożąc do Serbii elementy
chińskiego systemu obrony przeciwlotniczej FK-3. Po pierwszej fali nastąpiła druga, złożona z kolejnych sześciu
maszyn – łącznie 12 lotów, największa jak dotąd zagraniczna operacja powietrzna Chin z użyciem tego typu
samolotu strategicznego. Dostawa wzbudziła niepokój europejskich stolic co do rosnących więzi wojskowych Serbii
z Pekinem, a przede wszystkim udowodniła, że Chińska Armia Ludowo-Wyzwolenicza jest w stanie przemieszczać ciężki
sprzęt wojskowy własnymi siłami transportowymi z Azji Wschodniej na dystansie tysięcy kilometrów, głęboko w
Europę.
Od tego czasu Pekin systematycznie rozwija rodzinę Y-20: wprowadził udoskonaloną wersję zasilaną krajowymi
silnikami, potwierdził zdolność płatowca do przełączania się między funkcją transportową i tankowania w
powietrzu, a także wykorzystał platformę Y-20 jako podstawę dla nowego samolotu wczesnego ostrzegania
powietrznego. Ta rozbudowa rodziny wariantów – tankowca, transportowca i samolotu dowodzenia oparta na jednym
płatowcu – ma w ocenie autora rozszerzać zdolność Chin do projekcji i utrzymania operacji wojskowych na
zachodnim Pacyfiku, a jak pokazała operacja serbska z 2022 roku, potencjalnie również znacznie dalej.
Komentarz redaktora naczelnego · dr Grzegorz Krzeszowski
Działaniem Chiny konsekwentnie wskazują na kierunek strategiczny polegający na permanentnej próbie zmniejszania dystansu dzielącego Pekin od Waszyngtonu w wyścigu zaawansowanych technologii.
Co to oznacza dla Polski
Chińska zdolność do przerzutu uzbrojenia na dużą odległość, także do Europy, zwiększa wojskową obecność Pekinu w sąsiedztwie wschodniej flanki NATO. Dla Polski oznacza to bardziej złożone środowisko bezpieczeństwa i konieczność uwzględniania chińskiego wsparcia logistycznego oraz eksportu systemów uzbrojenia w analizach obronnych.
1. South China Morning Post, „Tanker, transporter, controller: China’s Y-20 family expands its Pacific reach”, Gabriel Dominguez, 02.09.2026:
scmp.com