Mając na uwadze współczesny kontekst związany z globalizacją na poziomie gospodarczym, nie należy pomijać
synergii pomiędzy zagrożeniami związanymi z blokowaniem w różnych rejonach globu morskich szlaków handlowych
(pomiędzy Marokiem a Hiszpanią, Dżibuti a Jemenem, Iranem a Omanem), mogącej mieć wpływ nie tylko na przestrzeń
bezpieczeństwa w wymiarze państwowym i tożsamościowym, ale również w kontekście produkcji, a tym samym
międzynarodowej wymiany gospodarczej.
Wydaje się zatem zasadne postawienie pytania o współczesny charakter wojny hybrydowej i jej kierunek – także
na poziomie Huntingtonowskiej koncepcji zderzenia cywilizacji.
„Wysuwam hipotezę, że podstawowym źródłem konfliktu w tym nowym świecie nie będzie głównie ideologia czy
ekonomia. Wielkie podziały wśród ludzkości i dominujące źródło konfliktu będą miały charakter kulturowy.
Państwa narodowe pozostaną najsilniejszymi aktorami polityki światowej, ale główne konflikty polityki
globalnej będą zachodzić między narodami i grupami różnych cywilizacji. Zderzenie cywilizacji będzie
dominować w polityce globalnej. Linie uskoków między cywilizacjami będą liniami frontu przyszłości.”
Cieśnina Gibraltarska, Bab al-Mandab i Cieśnina Ormuz to dziś nie tylko punkty krytyczne globalnej logistyki,
lecz również linie styku, wzdłuż których nakładają się na siebie napięcia tożsamościowe, religijne i
cywilizacyjne opisane przez Huntingtona. Kwestię geoekonomicznego ryzyka tych szlaków LEX NOSTRA Review
analizowało już wcześniej – zob. Morskie
szlaki handlowe są zagrożone.
1. Samuel P. Huntington, „The Clash of Civilizations?”, Foreign Affairs, Summer 1993:
foreignaffairs.com