Brazylijski Lula popiera w ONZ chińskie działania na rzecz pokoju, mówiąc USA, że jego kraj „nie jest niczyim podwórkiem”

Prezydent Brazylii Luiz Inácio Lula da Silva ponowił we wtorek poparcie dla inicjatywy pokojowej, którą jego kraj uruchomił wspólnie z Chinami, aby zakończyć wojnę w Ukrainie – relacjonuje South China Morning Post w materiale Igora Patricka z Nowego Jorku. Lula wykorzystał otwierające wystąpienie na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ, by w zawoalowany sposób skrytykować amerykańskie cła, presję wojskową oraz warunki dostępu do surowców krytycznych. Wojnę między Rosją a Ukrainą nazwał humanitarnym dramatem, który „nadal odbiera życie”, i podkreślił, że „nie będzie zwycięzców na polu bitwy”, a „dyplomacja jest jedyną opcją”. Jako dowód, iż „istnieją w społeczności międzynarodowej siły gotowe pracować na rzecz dialogu”, wskazał „Grupę Przyjaciół Pokoju, utworzoną przez Brazylię i Chiny”. Pekin i Brasilia uruchomiły tę grupę przy ONZ we wrześniu 2024 roku; przyłączyli się do niej przedstawiciele siedemnastu państw rozwijających się, wzywając do rozwiązania wynegocjowanego. W całym wystąpieniu Chiny nie zostały skrytykowane ani razu.

Najszerzej cytowanym zdaniem wystąpienia była deklaracja suwerenności. „W Ameryce Łacińskiej i na Karaibach bliskość geograficzna największej potęgi wojskowej świata jest nieuchronna, zwłaszcza w kontekście odradzających się pokus hegemonicznych. Brazylia nie mieści się w niczyim podwórku” – powiedział Lula, otwierając 81. sesję Zgromadzenia Ogólnego, a sala przerwała mu oklaskami (Agência Brasil). Prezydent dodał, że „potrzebujemy partnerów z pozytywną agendą, która sprzyja rozwojowi”, a „różnice ideologiczne nie powinny być przeszkodą dla większej integracji między sąsiadami” (Valor International). Podział świata na strefy wpływów i „neokolonialne wypady” po zasoby strategiczne nazwał gestami anachronicznymi. Nie wymienił przy tym Stanów Zjednoczonych z nazwy, choć adresat pozostawał czytelny; Donald Trump przemawiał bezpośrednio po nim.

Drugim wątkiem była obrona procesu wyborczego. Lula ostrzegł przed ingerencją zagraniczną w brazylijskie wybory 4 października i odrzucił jakąkolwiek zewnętrzną rolę w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej – uwagi te wydawały się skierowane zarówno do Waszyngtonu, jak i do jego rywali politycznych. „Nie pozwolimy, by wrogowie demokracji, wewnętrzni czy zewnętrzni, podważyli wolę ludu” – powiedział, dodając: „Ponownie jesteśmy świadkami zewnętrznej ingerencji w procesy wyborcze” (The Straits Times). W kwestii minerałów krytycznych i pierwiastków ziem rzadkich brazylijski prezydent postawił warunki: eksploatacja tych złóż ma generować wartość na terytorium Brazylii, wiązać się z transferem technologii i zasilać strategiczne sektory krajowej gospodarki. „Nasze bogactwa naturalne należą do narodu brazylijskiego – i to na jego rzecz będą eksploatowane” – stwierdził. Wystąpienie padło zaledwie kilka dni przed wyrównanym głosowaniem prezydenckim, w którym Lula ubiega się o reelekcję.

Co to oznacza dla Polski